Tekst opisuje pewien mechanizm podatkowy. Nie jest formą porady – należy skonsultować go z doradcą podatkowym. W chwili jego czytania może być nieaktualny.
Checklist – główne etapy
- Załóż firmę w Czechach (živnost/spółka), zarejestruj się do DPH i uzyskaj czeski VAT ID (DIČ).
- Kup nowy samochód w Czechach na firmę i odlicz DPH zgodnie z lokalnymi zasadami.
- Przenieś auto do Polski jako wewnątrzwspólnotowe przemieszczenie własnych towarów: w Czechach wykaż WDT (0%), w Polsce zarejestruj się do VAT i rozlicz WNT (VAT należny i jednocześnie naliczony).
- Zapłać w Polsce akcyzę i zarejestruj pojazd w PL.
- Używaj auta w działalności w PL (VAT 50% lub 100% – zależnie od spełnienia warunków).
- Sprzedaj po kilku latach w Polsce z VAT 23%; zysk ekonomiczny wynikał z niższego efektywnego kosztu nabycia.
Szczegółowy opis mechanizmu
Jak to działa (ekonomia i VAT)
• Klucz to różnica w zasadach odliczania VAT od aut osobowych. W Czechach (do 2023 r.) prawo do odliczenia DPH przy zakupie aut do działalności było co do zasady pełne lub proporcjonalne, a od 1.1.2024 wprowadzono twardy limit kwoty odliczenia DPH dla aut osobowych – maks. 420 000 CZK na pojazd (niezależnie od ceny). To mocno spłaszczyło dawną przewagę. BDObdo.czdanovky.cz
• Po zakupie nowego auta i odliczeniu czeskiego DPH, firma przenosi samochód do Polski. W sensie VAT to „przemieszczenie własnych towarów” – w Czechach to WDT (stawka 0% przy spełnieniu warunków), w Polsce – WNT opodatkowane według polskiej stawki, ale z jednoczesnym pełnym odliczeniem, jeśli auto służy czynnościom opodatkowanym. Miejsce opodatkowania WNT to kraj zakończenia transportu. Dla „nowych środków transportu” (auto do 6 mies. od pierwszej rejestracji lub ≤ 6000 km) zasada opodatkowania w państwie przeznaczenia działa zawsze. Efekt: neutralność VAT w przepływie (poza cash flow), jeśli masz prawo do odliczenia w PL. Rödl & PartnerTaxation and Customs Unionnav.gov.huEuropean Union
• Ekonomiczny sens: kiedy w Polsce standardowo odliczałeś tylko 50% VAT (użytek mieszany), to zakup przez czeską firmę z wysokim/pełnym odliczeniem DPH obniżał cenę efektywną na starcie. Po kilku latach sprzedaż w Polsce odbywa się z VAT 23% – ale całkowity koszt posiadania bywał niski, bo wejściowo „odzyskałeś” więcej VAT niż mógłbyś w Polsce bez rygorów. W Polsce domyślnie odliczasz 50% VAT od aut osobowych (chyba że wyłączny użytek firmowy + ewidencja – wtedy 100%). VGDRSM Global
Warunki prawne i formalne
• Czeska firma musi być realna (rejestr, DIČ, rozliczenia DPH). WDT 0% wymaga udokumentowania wywozu do PL i poprawnych numerów VAT. Rödl & Partner
• W Polsce – rejestracja do VAT (jako podmiot zagraniczny, jeśli działalność prowadzisz przez czeską firmę), rozliczenie WNT auta, a także akcyza z tytułu pierwszej rejestracji w Polsce. Bez potwierdzenia akcyzy nie zarejestrujesz auta. puesc.gov.pl
• „Nowy środek transportu” – niezależnie od statusu nabywcy, VAT rozliczasz w państwie zakończenia transportu (tu: Polska). Przy autach już „używanych” (powyżej 6 mies. i >6000 km) ogólne zasady WDT/WNT nadal determinują miejsce opodatkowania. nav.gov.huEuropean Union
• Sprzedaż po kilku latach: jeśli auto jest w Polsce i dostawa jest z PL, naliczasz polski VAT 23%. Procedura marży zwykle odpada, bo była odliczana DPH/VAT przy nabyciu – marża co do zasady przysługuje handlarzom, gdy kupili bez prawa do odliczenia.
Korzyści (kiedyś) vs. ograniczenia (dziś)
• Kiedy to było atrakcyjne: gdy w Polsce nie chciałeś lub nie mogłeś spełnić warunków 100% odliczenia (ewidencja, wyłączny użytek), a w Czechach realnie odliczałeś „pełne” DPH – efektywny koszt zakupu spadał o część VAT niedostępną w PL. Przy późniejszej sprzedaży różnica w TCO bywała bardzo korzystna, czasem blisko „bezstratnej” odsprzedaży.
• Ograniczenia dziś: od 1.1.2024 w Czechach limit odliczenia DPH dla aut osobowych to maks. 420 000 CZK – to ucina przewagę przy droższych samochodach. Dodatkowo przy użytku mieszanym i tak stosuje się proporcję; po stronie PL nadal domyślnie 50% odliczenia (100% tylko przy rygorach), więc bieżące koszty paliwa/serwisu też są „ucięte”, jeśli nie masz wyłącznego użytku. Do tego obowiązki dokumentacyjne i ryzyko podatkowe, jeśli czeska firma jest „wydmuszką”. BDObdo.czdanovky.czVGD
• Koszty uboczne: akcyza w Polsce, rejestracja, księgowość w dwóch krajach, wahania kursowe – wszystko to zjada część przewagi. puesc.gov.pl
Czy to nadal możliwe i zgodne z aktualnymi przepisami?
Tak – sam schemat jest nadal legalny w wariancie: czeska firma kupuje auto, przemieszcza je do Polski (WDT/WNT), płaci akcyzę i rejestruje w PL, a po latach sprzedaje z polskim VAT. To zgodne z unijną zasadą opodatkowania nowych środków transportu w kraju przeznaczenia oraz z regułami WDT/WNT. Natomiast „złoty czas” arbitrażu mocno się skończył przez istotną zmianę w prawie czeskim od 1.1.2024 – limit odliczenia DPH dla aut osobowych do 420 000 CZK – i przez utrzymanie w Polsce domyślnego 50% odliczenia przy użytku mieszanym. Efekt „niemal bezstratnej” odsprzedaży jest dziś rzadki i wymaga bardzo sprzyjających założeń (tańsze auto mieszczące się w limicie, pełne prawo do odliczeń po obu stronach, niska utrata wartości). Podsumowując: mechanizm istnieje, ale przewaga podatkowa jest obecnie ograniczona. nav.gov.huEuropean UnionBDOVGD
Uwaga praktyczna
• Sprawdź indywidualnie: status „nowy/ używany”, proporcje użycia, obowiązki dowodowe do 0% WDT, rejestracje VAT (CZ i PL), akcyzę oraz to, czy rzeczywiście masz substancję biznesową w Czechach. W razie sporu fiskus będzie szukał „sztucznej konstrukcji” – zwłaszcza gdy cała działalność faktycznie toczy się w Polsce. Rödl & Partner
