Viktor E. Frankl, austriacki neurolog i psychiatra, twórca logoterapii, opracował koncept, który nazywa się trójkątem logoterapeutycznym. Składa się on z trzech podstawowych form motywacji: woli mocy, woli przyjemności oraz woli sensu. Każda z tych sił napędza człowieka do działania, jednak każda ma zupełnie inne źródło i konsekwencje. Przyjrzyjmy się im bliżej, aby zrozumieć, co kształtuje nasze zachowania, dążenia i wybory życiowe.
Wola mocy
Wola mocy to dążenie do zdobycia kontroli, władzy i wpływu nad otoczeniem. Jest to motywacja, którą kierują się ludzie pragnący być silnymi, panować nad innymi, osiągać sukcesy zawodowe i społeczne, a często też zdobywać prestiż i autorytet. Chęć kontroli i dominacji nad środowiskiem zewnętrznym może prowadzić do dynamicznej kariery i osiągnięcia wysokich stanowisk, jednak nie zawsze gwarantuje poczucie głębszej satysfakcji.
Przykład: Wyobraź sobie menedżera, który wspina się po szczeblach kariery, zdobywając kolejne awanse. Jego wola mocy napędza go do coraz to nowych wyzwań, jednak po latach osiągnięcia władzy nie przynoszą mu już satysfakcji. Zaczyna odczuwać wewnętrzną pustkę, mimo że z zewnątrz jego życie wydaje się być pełne sukcesów.
Wola przyjemności
Wola przyjemności to chęć unikania cierpienia i dążenie do maksymalizacji przyjemności. Jest to forma motywacji, w której człowiek kieruje się pragnieniem spełniania swoich fizycznych i emocjonalnych potrzeb – od prostych uciech dnia codziennego po bardziej złożone emocjonalne spełnienia. Ta forma woli może być łatwa do zaspokojenia, jednak z czasem może prowadzić do powierzchownej egzystencji.
Przykład: Osoba, która intensywnie dąży do zdobycia majątku, aby móc zapewnić sobie wygodne życie pełne luksusowych dóbr. Chociaż czuje satysfakcję w chwilach, gdy może kupić nowe przedmioty czy doświadczać ekskluzywnych rozrywek, to w momentach ciszy czy samotności zaczyna czuć brak głębszego celu w swoim życiu.
Wola sensu
Wola sensu to według Frankla najważniejsza i najbardziej wartościowa forma motywacji człowieka. Człowiek poszukuje znaczenia i sensu swojego istnienia, a także swoich działań. W przeciwieństwie do woli mocy i przyjemności, wola sensu nie koncentruje się na zewnętrznych celach, ale na wewnętrznym doświadczeniu sensu. Znalezienie sensu nie oznacza jednorazowego odkrycia, ale jest procesem ciągłego pytania o to, co daje naszemu życiu wartość i znaczenie.
Przykład: Lekarz pracujący w trudnych warunkach, który poświęca swoje życie na pomaganie innym. Nawet w obliczu stresu i trudności, czuje głębokie poczucie sensu swojej pracy, bo wie, że przyczynia się do poprawy życia innych ludzi.
Jak szukać sensu w swojej pracy?
Znalezienie sensu w pracy może być trudne, ale jest możliwe, jeśli podejdziemy do tego świadomie. Oto kilka praktycznych kroków, które mogą Ci pomóc:
- Zastanów się, co wnosi Twoja praca: Czy to, co robisz, ma znaczenie dla innych? Jak wpływasz na życie klientów, współpracowników czy społeczeństwa?
- Określ swoje wartości: Znajdź punkty styku między swoimi wewnętrznymi wartościami a celami organizacji, w której pracujesz. Czy praca, którą wykonujesz, jest zgodna z tym, co jest dla Ciebie ważne?
- Skup się na rozwoju osobistym: Poszukiwanie sensu w pracy często wiąże się z samodoskonaleniem. Czy Twoje działania prowadzą Cię do stania się lepszym w tym, co robisz? Jakie nowe umiejętności zdobywasz?
- Pamiętaj o większym obrazie: Przypomnij sobie, że nawet małe, codzienne zadania mogą być częścią większego celu. Staraj się widzieć swoją pracę w kontekście długoterminowych korzyści i wpływu na otoczenie.
- Znajdź radość w pomaganiu innym: Niezależnie od branży, w której pracujesz, zrozumienie, że możesz komuś pomóc – czy to klientowi, czy współpracownikowi – często daje poczucie sensu.
Podążanie za wolą sensu jest długotrwałym procesem, ale może prowadzić do głębszej satysfakcji niż pogoń za władzą czy przyjemnościami. Warto zastanowić się, w jaki sposób Twoje życie zawodowe może zyskać większe znaczenie, nie tylko dla Ciebie, ale i dla świata wokół Ciebie.
W ten sposób trójkąt logoterapeutyczny Frankla nie tylko wyjaśnia różnorodne motywacje ludzi, ale również wskazuje, że to właśnie wola sensu ma największy potencjał, by prowadzić do trwałego zadowolenia z życia.
